چین به یکی از مقاصد اصلی دانشجویان بینالمللی در جهان تبدیل شده است. هر ساله هزاران دانشجو از سراسر دنیا برای تحصیل در دانشگاههای این کشور راهی چین میشوند. اما این دانشجویان بیشتر از کدام کشورها میآیند؟ چه عواملی باعث جذب آنها به چین میشود؟ در این مطلب، نگاهی دقیق به ملیتهای مختلف دانشجویان خارجی در چین و روند تغییرات آن در سال ۲۰۲۶ خواهیم داشت.
## چین؛ قطب جدید آموزش عالی در آسیا
چین در دو دهه اخیر سرمایهگذاری عظیمی در حوزه آموزش عالی انجام داده است. دانشگاههای این کشور با ارتقای کیفیت آموزشی، توسعه برنامههای درسی به زبان انگلیسی و ارائه بورسیههای متنوع، توانستهاند سهم قابل توجهی از بازار جهانی دانشجو را به خود اختصاص دهند.
بر اساس آمارهای منتشر شده، سالانه بیش از ۴۴۰ هزار دانشجو از ۲۰۵ کشور و منطقه جهان در دانشگاههای چین مشغول به تحصیل هستند . این رقم، چین را به بزرگترین مقصد دانشجویان بینالمللی در آسیا تبدیل کرده است . جالب اینجاست که حدود ۴۷ درصد از این دانشجویان در مقاطع تحصیلی و برای دریافت مدرک دانشگاهی به چین میآیند که رشتههای پزشکی، مهندسی، اقتصاد و مدیریت از محبوبترین گزینهها هستند .
---
## دانشجویان پاکستانی؛ رشد چشمگیر در سالهای اخیر
یکی از شگفتیهای آمار دانشجویان خارجی در چین، رشد خیرهکننده دانشجویان پاکستانی است. بر اساس آمار وزارت آموزش چین، نزدیک به ۱۹ هزار دانشجوی پاکستانی در سال گذشته در دانشگاههای چین تحصیل میکردند که این رقم، پاکستان را از نهمین منبع بزرگ دانشجوی بینالمللی به رتبه چهارم رسانده است .
این رشد سریع نشاندهنده روابط رو به گسترش دو کشور به ویژه در چارچوب طرح "کمربند و جاده" و همکاریهای اقتصادی دوجانبه است. بسیاری از این دانشجویان در رشتههای مهندسی، فناوری اطلاعات و پزشکی مشغول تحصیل هستند و پس از فارغالتحصیلی، نقش مهمی در پروژههای مشترک دو کشور ایفا میکنند.
---
## ابتکار کمربند و جاده؛ موتور محرک جذب دانشجو
یکی از مهمترین عوامل افزایش دانشجویان خارجی در چین، ابتکار "کمربند و جاده" است. بر اساس آمار رسمی، بیش از ۲۰۰ هزار دانشجو از ۶۴ کشور واقع در مسیر این طرح در چین تحصیل میکنند که رشدی ۱۳.۶ درصدی نسبت به سال ۲۰۱۵ داشته است . این رشد سریعتر از نرخ کلی رشد دانشجویان بینالمللی در چین است.
دلیل اصلی این افزایش، سیاستهای تشویقی دولت چین است. دولت چین سالانه ۱۰ هزار سهمیه بورسیه ویژه دانشجویان کشورهای عضو طرح کمربند و جاده اختصاص میدهد . در مجموع، ۴۹ هزار دانشجوی بینالمللی از ۱۸۳ کشور جهان از بورسیه دولتی چین استفاده میکنند که ۶۱ درصد آنها متعلق به کشورهای مسیر کمربند و جاده هستند .
همچنین وزارت آموزش چین با ۸ استان و منطقه که همسایه یا دارای ارتباط نزدیک با کشورهای مسیر این طرح هستند، مانند استانهای فوجیان و یوننان و مناطق خودمختار گوانگشی و سینکیانگ، قراردادهایی برای تعمیق همکاریهای آموزشی امضا کرده است .
---
## دانشجویان کرهای؛ پیشتازان همیشگی
دانشجویان کره جنوبی سالهاست که در صدر فهرست دانشجویان خارجی در چین قرار دارند. نزدیکی جغرافیایی، تشابهات فرهنگی و روابط اقتصادی قوی بین دو کشور، دلایل اصلی این پدیده است. بسیاری از شرکتهای کرهای فعال در چین به دنبال جذب نیروهای مسلط به زبان چینی و آشنا با فرهنگ این کشور هستند که انگیزهای قوی برای جوانان کرهای ایجاد کرده است.
---
## دانشجویان ویتنامی؛ همسایگان جنوبی
ویتنام نیز یکی از کشورهایی است که دانشجویان زیادی به چین میفرستد. اشتراکات فرهنگی و مرز زمینی بین دو کشور، ویتنام را به یکی از منابع مهم دانشجوی بینالمللی در چین تبدیل کرده است. بسیاری از دانشجویان ویتنامی برای یادگیری زبان چینی و سپس تحصیل در رشتههای علوم انسانی و تجارت به چین میآیند.
---
## دانشجویان روسی و آسیای مرکزی
کشورهای آسیای مرکزی و روسیه نیز سهم قابل توجهی در جمعیت دانشجویان خارجی چین دارند. این کشورها که زمانی بخشی از اتحاد جماهیر شوروی بودند، در سالهای اخیر روابط خود را با چین گسترش دادهاند. بورسیههای دولتی چین و فرصتهای شغلی در پروژههای مشترک، دانشجویان زیادی را از قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان و ازبکستان به چین کشانده است.
---
## دانشجویان هندی؛ رقبای سنتی
هند نیز یکی از کشورهایی است که دانشجویان زیادی به چین میفرستد، به ویژه در رشته پزشکی. دانشگاههای علوم پزشکی چین با شهریه مناسب و کیفیت قابل قبول، مقصدی جذاب برای دانشجویان هندی است که نمیتوانند در دانشگاههای پرهزینه کشور خود یا غرب تحصیل کنند. رقابت هند و پاکستان در تعداد دانشجویان فرستاده شده به چین نیز جالب توجه است.
---
## دانشجویان تایلندی و لائوسی
کشورهای جنوب شرقی آسیا مانند تایلند و لائوس نیز دانشجویان زیادی در چین دارند. برنامههای تبادل فرهنگی و بورسیههای ویژه کشورهای آسهآن، نقش مهمی در جذب این دانشجویان ایفا میکند. بسیاری از آنها برای یادگیری زبان چینی و سپس تحصیل در رشتههای گردشگری و مدیریت هتلداری به چین میآیند.
---
## دانشجویان آفریقایی؛ موج جدید
یکی از پدیدههای جالب توجه در سالهای اخیر، افزایش چشمگیر دانشجویان آفریقایی در چین است. دانشجویانی از نیجریه، کنیا، تانزانیا، زامبیا و سایر کشورهای آفریقایی، به ویژه در رشتههای مهندسی، نفت و معدن در چین تحصیل میکنند. سرمایهگذاری چین در پروژههای زیربنایی آفریقا و نیاز این کشورها به نیروی متخصص، عامل اصلی این جریان است.
---
## دانشجویان آمریکایی و اروپایی
اگرچه سهم دانشجویان غربی در مقایسه با دانشجویان آسیایی و آفریقایی کمتر است، اما تعداد قابل توجهی از آمریکاییها و اروپاییها نیز در چین تحصیل میکنند. این دانشجویان بیشتر برای یادگیری زبان چینی، آشنایی با فرهنگ شرق و انجام تحقیقات دانشگاهی به چین میآیند. رشتههای زبان و ادبیات چینی، تاریخ، علوم سیاسی و روابط بینالملل از گزینههای محبوب آنهاست.
---
## رتبهبندی کشورهای مبدأ دانشجو در چین
اگر بخواهیم کشورهای مبدأ دانشجویان خارجی در چین را به ترتیب تعداد دانشجو رتبهبندی کنیم، به طور کلی میتوان گفت که کره جنوبی در صدر قرار دارد و پس از آن کشورهای ویتنام، پاکستان، هند، روسیه، قزاقستان، تایلند، ژاپن، اندونزی و آمریکا در رتبههای بعدی هستند. البته این رتبهبندی بر اساس آمارهای مختلف و در سالهای متفاوت، تغییراتی جزئی دارد.
نکته قابل توجه در سال ۲۰۲۶، رشد سریع دانشجویان پاکستانی و صعود آنها به رتبه چهارم است . همچنین افزایش سهم دانشجویان کشورهای آفریقایی در فهرست کشورهای مبدأ، یکی دیگر از روندهای مهم سالهای اخیر است.
---
## چه رشتههایی محبوبتر هستند؟
محبوبترین رشتهها در میان دانشجویان خارجی در چین عبارتند از: پزشکی و دندانپزشکی، مهندسی (به ویژه مهندسی عمران، مکانیک و کامپیوتر)، اقتصاد و مدیریت، زبان و ادبیات چینی و روابط بینالملل. انتخاب رشته البته تا حد زیادی به کشور مبدأ دانشجو بستگی دارد. مثلاً دانشجویان آفریقایی بیشتر به مهندسی نفت و معدن علاقه دارند، در حالی که دانشجویان غربی به دنبال یادگیری زبان و فرهنگ چین هستند و دانشجویان آسیایی به رشتههای پزشکی و مهندسی گرایش بیشتری نشان میدهند.
---
## چرا دانشجویان خارجی چین را انتخاب میکنند؟
چندین عامل مهم در جذب دانشجویان بینالمللی به چین نقش دارد. کیفیت رو به رشد دانشگاههای چین و حضور آنها در رتبهبندیهای جهانی یکی از دلایل اصلی است. هزینه پایین زندگی و تحصیل نسبت به کشورهای غربی نیز عامل مهم دیگری است. ارائه بورسیههای متنوع دولتی و دانشگاهی به دانشجویان خارجی، فرصتهای شغلی رو به رشد در شرکتهای چینی و بینالمللی فعال در چین، آشنایی با زبان چینی به عنوان یکی از زبانهای مهم دنیا و تجربه زندگی در کشوری با فرهنگ کهن و پیشرفت سریع از دیگر دلایل جذابیت چین برای دانشجویان خارجی است.
---
## آینده دانشجویان خارجی در چین
پیشبینی میشود که تعداد دانشجویان خارجی در چین در سالهای آینده همچنان افزایش یابد. طرح کمربند و جاده، بینالمللیسازی دانشگاههای چین و سرمایهگذاری این کشور در آموزش عالی، همگی عواملی هستند که این روند صعودی را تقویت میکنند.
همچنین انتظار میرود که تنوع ملیتها نیز بیشتر شود. در حالی که دانشجویان آسیایی همیشه سهم بزرگی داشتهاند، به نظر میرسد که دانشجویان آفریقایی و آمریکای لاتین در سالهای آینده سهم بیشتری پیدا کنند.
---
## نکته پایانی
چین در سال ۲۰۲۶ یک مقصد واقعاً بینالمللی برای دانشجویان سراسر جهان است. حضور دانشجویانی از بیش از ۲۰۰ کشور، فضایی چندفرهنگی و پویا در دانشگاههای این کشور ایجاد کرده که خود یکی از جذابیتهای تحصیل در چین است.
اگر شما هم به چین میآیید، بدانید که در جمعی بینالمللی و رنگارنگ حضور خواهید یافت. فرصت دوستی با دانشجویانی از پاکستان، کره، ویتنام، روسیه، آفریقا و حتی آمریکا و اروپا را غنیمت بشمارید. این شبکه دوستیهای بینالمللی، یکی از ارزشمندترین سرمایههایی است که در دوران دانشجویی خود به دست خواهید آورد.
